Bijna dagelijks horen we over nieuwe manieren waarop kunstmatige intelligentie of AI, onze wereld verandert. Velen vragen zich af of het nog mogelijk is onderscheid te maken tussen menselijke intelligentie en computer intelligentie. Maar misschien is dat wel de verkeerde vergelijking. Wat als het zinvoller is om te bekijken hoe vergelijkbaar AI en de zogenoemde sterfelijke intelligentie functioneren, in tegenstelling tot de volstrekt oorspronkelijke, universum-scheppende intelligentie van het onsterfelijk Gemoed, God?
Kunstmatige intelligentie maakt gebruik van grote taalmodellen of LLM's. Deze analyseren enorme hoeveelheden bestaande gegevens en gebruiken vervolgens voorspellende algoritmen om ogenschijnlijk inzichtelijke antwoorden te geven op vragen van gebruikers. Eenvoudig gezegd kunnen we stellen dat AI het beste verzamelt van wat de mensheid in het verleden heeft geleerd om daarmee tot het meest logische antwoord voor het heden te komen. Zelfs wanneer AI nieuwe beelden of toekomstgerichte ideeën genereert, doet het dat uitsluitend op basis van het vermogen om informatie uit reeds bekende gegevens te verzamelen en die op een nieuwe manier te bewerken.
Interessant genoeg vertoont deze ‘intelligentie’ overeenkomsten met wat Christian Science leert over het geprogrammeerd ‘denken’ van het menselijk gemoed. Wanneer het sterfelijk bewustzijn conclusies trekt uit wat de lichamelijke zintuigen hebben waargenomen, is de verwachte uitkomst altijd gebaseerd op diepgewortelde stoffelijke denkwijzen. We weten allemaal hoe deze geprogrammeerde manier van denken werkt. Wanneer mensen bijvoorbeeld hoesten of niezen, verwachten ze al snel dat ze verkouden zullen worden. Het punt is dat deze zogenaamde intelligentie beperkt is tot verwachtingen die zijn gebaseerd op de overtuiging dat het bestaan stoffelijk is. Het laat in feite niets toe dat werkelijk nieuw is.
Wat als AI beschikbaar zou zijn geweest tijdens het leven van Jezus om de Evangeliën te helpen schrijven? Stel, dat je AI alles had verteld wat er met Jezus was gebeurd tot en met de kruisiging en vervolgens had gevraagd wat er daarna zou gebeuren. Dan zou AI zeker niet met het antwoord zijn gekomen, dat Jezus, drie dagen nadat hij was gekruisigd en begraven, uit de dood zou opstaan en uit het graf zou komen. Dat gegeven bestond immers nog niet. De beschikbare informatie zou AI ertoe hebben gebracht te concluderen, dat de dood het leven vernietigt, een uitkomst die niet ongedaan kan worden gemaakt. Maar de opstanding van Jezus bewees het tegenovergestelde, die liet zien dat Christus de dood vernietigt en dat de overwinning op de dood niet ongedaan kan worden gemaakt. Daarmee leverde Christus, de ware idee van God, die het bewustzijn van Jezus bestuurde, een geheel nieuwe uitkomst – een uitkomst uitsluitend gebaseerd op de werkelijkheid van God en niet op de opeenstapeling van beperkingen uit de stoffelijke geschiedenis.
Het werkelijk goede nieuws is dat deze vernieuwing in Christus in iedere situatie waarmee we te maken kunnen krijgen, voor ons beschikbaar is. Christian Science is volledig gebouwd op het fundament van het oneindig goddelijk Gemoed als de enige werkelijke intelligentie. Het goddelijk Gemoed kan precies in de huidige menselijke behoefte voorzien, juist omdat het geen rekening houdt met de geschiedenis van beperkte menselijke kennis. Het kent alleen het ‘nu’ van het oneindig goede. En Gods schepping, de mens naar Zijn beeld en gelijkenis, is de uitdrukking van die onbeperkte, geestelijke intelligentie. Dit bewustzijn openbaart een leven dat wordt bepaald door Gods harmonie, heiligheid en vreugde en door de onsterfelijkheid van ware intelligentie.
Hoe intelligent kan een intelligentie zijn die disharmonie en ziekte voortbrengt, die tot zelfvernietiging leiden? Zulke scheppingen zijn de foute conclusies van het ‘kunstmatige weten’ van de stoffelijke zintuigen en hebben niet meer substantie dan een droom. Mary Baker Eddy legt het uit in Wetenschap en Gezondheid met Sleutel tot de Heilige Schrift: “Het sterfelijk bestaan is een droom; het sterfelijk bestaan heeft geen werkelijk wezen, al zegt het: ‘Ik ben het.’ Geest is het Ego, dat nooit droomt, maar alle dingen begrijpt; dat nooit dwaalt en altijd bewust is; dat nooit gelooft, maar weet; dat nooit geboren is en nooit sterft. De geestelijke mens is de gelijkenis van dit Ego” (blz. 250).
Het aanvaarden dat het werkelijke leven de weerspiegeling van Geest, God is, stelt eisen aan ons. We moeten besluiten niet mee te gaan in het geprogrammeerde, mechanisch(e) denken van de stoffelijke zintuigen en ons er werkelijk toe verbinden de opperste macht van Gods onbeperkte goedheid te aanvaarden als de kracht, die bepaalt wie wij zijn. Dit kan leiden tot onverwachte vernieuwing.
Toen Jezus en zijn discipelen een man ontmoetten die blind geboren was, bekeken de discipelen hem aanvankelijk vanuit een kunstmatige, sterfelijke intelligentie, die geen mogelijkheid tot heelheid en genezing zag. Die intelligentie kon slechts twee mogelijke verklaringen bedenken voor de toestand van de man. De discipelen vroegen Jezus: “Rabbi, wie heeft er gezondigd, hij of zijn ouders, dat hij blind geboren zou worden?” Jezus verwierp het hele denkkader van een bewustzijn dat buiten Gods bedoeling en goedheid lag. “Jezus antwoordde: Hij heeft niet gezondigd en zijn ouders ook niet, maar dit is gebeurd, opdat de werken van God in hem geopenbaard zouden worden.” Het resultaat was dat de blinde man werd genezen en voor het eerst kon zien, (zie Johannes 9:1–7).
De meesten van ons maken dagelijks wel gebruik van AI, vaak op dusdanige wijze, dat we ons er niet eens van bewust zijn. En het is duidelijk dat er van de mensheid wordt gevraagd ervoor te zorgen dat de ontwikkeling en het gebruik van AI worden geleid door morele normen van integriteit en goede wil. Nog dringerder is de noodzaak om de gedachten van het menselijk bewustzijn te disciplineren door actief te luisteren naar Christus en Hem te gehoorzamen. Christian Science toont aan dat dit mogelijk is. En het allerbelangrijkste is onze bereidheid om de blindheid te overwinnen van het geloof, dat stoffelijkheid ons een juist beeld kan geven van onze vooruitzichten op het goede. Onze ogen moeten worden geopend voor de werken van God die zichtbaar worden. Met andere woorden, we moeten het nieuwe én oude baanbrekende feit begrijpen dat het goddelijk Gemoed, God, onze enige werkelijke bron van intelligentie en bewustzijn is.
Scott Preller, lid van de Christian Science Raad van Directeuren